با گیاهان نفس بکشیم…

2af67bc5e3b76b9a69a0a329cdf4d99e.jpg

استفاده از سوخت های حاصل از گیاهان زودرشد علفی در مقایسه با سوخت های فسیلی، باعث کاهش میزان دی اکسید کربن موجود در هوای تنفسی تا ۹۴ درصد می شود. با وجودی که از سوختن سوخت های زیستی نیز دی اکسیدکربن تولید می شود اما نوع دی اکسیدکربن تولیدی به شکلی است که با کاشت انبوه گیاهان، این کربن به راحتی توسط گیاهان بازجذب شده و مورد استفاده قرار می گیرد.
از طرفی از همین دی اکسید کربن می توانیم برای فرآیند تولید گیاهان استفاده کنیم. در واقع کربن تولید شده از سوخت های زیستی، کربن طبیعی است. کاهش ۸۸ درصدی گازهای گلخانه یی (GHG) بخش دیگری از مزایای جایگزینی اتانول زیستی به جای اتانول حاصل از سوخت های فسیلی است.

آخرین پژوهش های پژوهشگران دپارتمان دانشکده کشاورزی دانشگاه نبراسکای امریکا نشان می دهد تولید سوخت های زیستی از علف های زودرشد، تا ۹۴ درصد باعث کاهش تولید دی اکسید کربن (CO۲) در هوای تنفسی می شود. علاوه بر آن میزان انرژی تولیدی از اتانول به دست آمده از این گیاهان، ۵۴۰ درصد بیش از انرژی دریافتی از اتانول به دست آمده از سوخت های فسیلی است.
آمارها نشان می دهد به طور متوسط از هر یک اکر (۴/۰ هکتار) از زمین های زیر کشت علف های زودرشد، ۳۲۰ شبکه بیواتانول (اتانول زیستی) به دست می آید.
● شروع یک حرکت
پژوهشگران دانشگاه نبراسکای امریکا با همکاری مرکز تحقیقات کشاورزی امریکا (VSDA) طی پنج سال بررسی روی زمین های ۳ تا ۹ هکتاری زیرکشت علف های زودرشد، دریافتند با تولید انبوه این گیاهان و تولید سوخت های زیستی از آنها می توان مانع آلودگی هوا شد.
دکتر کن وگل رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی امریکا درباره این بررسی می گوید؛ «طی پنج سال پژوهش دریافتیم جایگزین کردن سوخت های زیستی به جای سوخت های فسیلی، به ویژه تولید سوخت های زیستی از گیاهان علفی تا ۹۴ درصد باعث کاهش دی اکسید کربن موجود در هوای تنفسی می شود.»
اما درباره میزان تولید انرژی از اتانول زیستی، تفاوت هایی در نتایج بررسی پژوهشگران دانشگاه نبراسکا و مرکز تحقیقات کشاورزی امریکا مشاهده می شود.
دکتر وگل درباره این تفاوت می گوید؛ «براساس اعلام پژوهشگران دانشگاه نبراسکا میزان انرژی تولیدی از اتانول تهیه شده از این گیاهان ۵۴۰ درصد بیش از اتانول حاصل از سوخت های فسیلی اعلام شده بود که تحقیقات گروه پژوهشی ما نشان داد این رقم ۳۴۳ درصد است.»
وی درباره علت این تفاوت می گوید؛ «علت اصلی این تفاوت بررسی این شاخص در حجم کل و تخمین میزان انرژی تولیدی از این گیاهان بدون در نظر گرفتن برخی فاکتورها یا ویژگی های این گیاهان است. در واقع یافته های ما درباره میزان انرژی تولیدی از اتانول حاصل از این گیاهان براساس بررسی در حجم زیاد، کشت واقعی و نه آزمایشگاهی این گیاهان انجام گرفت و به همین دلیل عدد به دست آمده (۳۴۳ درصد) با واقعیت منطبق تر است.»
تولید این میزان انرژی مستلزم کاشت گیاهان زودرشد و غلات غنی شده با نیتروژن، بدون آفت و انتخاب بذرهای سالم است. به این ترتیب می توان به میزان انرژی تولیدی اتانول حاصل از این علف ها مطمئن بود.
براساس همین پژوهش ها در حال حاضر در امریکا شش گیاه علفی (زودرشد و علفی) به عنوان گیاهان اصلی تهیه سوخت های زیستی و اتانول زیستی انتخاب شده اند که تا سال ۲۰۱۰ میلادی کشت آنها از حالت آزمایشگاهی به تولید انبوه و واقعی خواهد رسید. هرچند کاشت این گیاهان با هدف تولید سوخت های زیستی و اتانول انجام خواهد گرفت اما برای تهیه اتانول از «نسل دوم» این گیاهان (موسوم به گیاهان غنی شده) استفاده خواهد شد. این گیاهان قرار است به گونه یی غنی شوند که از هر تن از این گیاهان، اتانول قابل توجهی در مقایسه با میزان هزینه کاشت، داشت و برداشت آنها به دست آید.
● غلبه بر دی اکسیدکربن
همان طور که اشاره شد، استفاده از سوخت های حاصل از گیاهان زودرشد علفی در مقایسه با سوخت های فسیلی، باعث کاهش میزان دی اکسید کربن موجود در هوای تنفسی تا ۹۴ درصد می شود. با وجودی که از سوختن سوخت های زیستی نیز دی اکسیدکربن تولید می شود اما نوع دی اکسیدکربن تولیدی به شکلی است که با کاشت انبوه گیاهان، این کربن به راحتی توسط گیاهان بازجذب شده و مورد استفاده قرار می گیرد.
از طرفی از همین دی اکسید کربن می توانیم برای فرآیند تولید گیاهان استفاده کنیم. در واقع کربن تولید شده از سوخت های زیستی، کربن طبیعی است. کاهش ۸۸ درصدی گازهای گلخانه یی (GHG) بخش دیگری از مزایای جایگزینی اتانول زیستی به جای اتانول حاصل از سوخت های فسیلی است.
● موانع پیش رو
اتحادیه اروپا هر چند با طرح کاشت گیاهان علفی با هدف کاهش آلاینده های زیست محیطی موافق است، اما برخی نکات را به عنوان نقاط ضعف طرح اعلام می کند. به عقیده مخالفان طرح، تمرکز روی کاشت گیاهان زودرشد علفی، باعث کاهش سطح زیرکشت گیاهان و غلات مورد استفاده انسان و دام می شود. بالا رفتن بهای تولید، عرضه و فروش این گیاهان نیز یکی دیگر از مشکلاتی است که باید برای آن تدابیری اندیشید. دکتر وگل در این باره می گوید؛ «برخلاف اتحادیه اروپا که قرار است طرح کاشت گیاهان مورد استفاده برای تولید سوخت های زیستی را در کنار زمین های زراعی مرغوب یا در همان زمین ها به مرحله اجرا بگذارد، امریکا زمین های خاصی را برای کاشت این گیاهان انتخاب کرده است.»
وی در ادامه می افزاید؛ «زمین های حاشیه یی (و نه حاصلخیز و مرغوب) برای کاشت گیاهان علفی انتخاب شده است. به این ترتیب هم زمین های زراعی از خطر آسیب در امان خواهند ماند و هم استفاده بهینه یی از زمین های حاشیه یی و نه چندان مرغوب خواهد شد. از سوی دیگر انتخاب این زمین ها، زمین های نه چندان مرغوب را وارد چرخه اقتصادی خواهد کرد و این زمین ها نیز از رکود اقتصادی و خرید و فروش خارج خواهند شد.» نگرانی اتحادیه اروپا از آلودگی کارخانه های تولید سوخت های زیستی دلیل دیگری برای به تعویق افتادن این طرح در اروپاست. اما دکتر وگل درباره طرح ساخت این کارخانه ها در امریکا می گوید؛ «این کارخانه ها خارج از شهر و در فاصله ۴۰ تا ۸۰ کیلومتری آنها و در کنار این زمین ها ساخته می شوند. به این ترتیب نه تنها آلودگی به شهرها انتقال پیدا نمی کند، بلکه هزینه انتقال گیاهان مورد استفاده برای تولید سوخت های زیستی به این کار خانه ها هم به حداقل می رسد.»
به این ترتیب تا سال ۲۰۱۰ میلادی، بخش عمده یی از زمین های حاشیه یی امریکا زیر کشت گیاهان علفی خواهد رفت تا با تولید سوخت های زیستی، میزان دی اکسید کربن هوای تنفسی به حداقل برسد.www.bbc.co.uk
ترجمه؛ مهتاب خسروشاهی

پاسخ دهید