با گذشت كمتر از یك‌ماه از هشدار مركز ملی اقیانوس‌‌شناسی نسبت به تخریب مرجان‌های خلیج فارس،‌ این بار مدیر كل محیط زیست استان هرمزگان نسبت به نابودی مرجان‌های خلیج فارس به‌ویژه در جزیره كیش هشدار داد.

با گذشت كمتر از یك‌ماه از هشدار مركز ملی اقیانوس‌‌شناسی نسبت به تخریب مرجان‌های خلیج فارس،‌ این بار مدیر كل محیط زیست استان هرمزگان نسبت به نابودی مرجان‌های خلیج فارس به‌ویژه در جزیره كیش هشدار داد. مهرداد كتال‌حسینی اعلام كرد بر اساس گزارش سازمان منطقه‌ای محیط زیست خلیج فارس (راپمی)،‌ از ۲۸ گونه مرجانی شناخته‌شده در آب‌های خلیج‌فارس هم اكنون بیش از دوسوم آنها درمعرض خطر انقراض قرار دارند. این تعداد گونه مرجانی از ۸ خانواده و ۲۰ جنس درسواحل و جزایر متعدد استان هرمزگان پراكنده‌اند كه از این تعداد ۱۹ گونه آن فقط دراطراف جزیره كیش یافت می‌شود اما به دلیل توسعه سواحل و افزایش فعالیت‌های اقتصادی برخی از آنها اكنون درخطر انقراض قرار دارند. جزیره شیدور، خلیج نای بند بوشهر، جزایر ‌قشم، ‌كیش،‌ هندورابی و لارك از مهم‌ترین مناطق مرجانی ایران در خلیج فارس هستند كه تقریبا وضعیت تخریب در همه این مناطق مشابه یكدیگر است.
نابودی مرجان‌ها در حالی اتفاق می‌افتد كه كشور ایران بعد از عربستان دومین كشور منطقه از نظر ذخایر مرجانی است و این می‌تواند بهترین پشتوانه برای منابع شیلاتی این دو كشور باشد. با این وجود افزایش ساخت و سازهای بی‌رویه در سواحل كه منجر به بالا رفتن كدورت آب در مناطق مرجانی شده، ادامه حیات مرجان‌ها را بیش از پیش تحت الشعاع قرار داده است. تخلیه پساب‌های صنعتی تاسیسات و واحدهای صنعتی به دریا،‌ لایروبی غیر اصولی در اكوسیستم‌های مرجانی همچون لایروبی بندر شهید رجایی در استان هرمزگان، دفع زباله در نواحی ساحلی دریایی و تعارض شناورها و نفتكش‌ها به مناطق مرجانی از عوامل مهم تاثیرگذار بر زندگی مرجان‌هاست. در عین حال افزایش دمای آب نیز در سال‌های اخیر یكی دیگر از تهدیدات مرجان‌ها به‌ویژه در منطقه كیش به شمار می‌رود به طوری‌كه به گفته مدیركل محیط زیست استان هرمزگان سال گذشته ۷۰ درصد مرجان‌های كیش در اثر گرمای بیش از حد آب از بین رفتند. دكتر پیمان اقتصادی، استادیار مركز ملی اقیانوس‌شناسی درباره نقش مرجان‌ها در اكوسیستم‌های دریایی می‌گوید: مرجان‌ها در حالت عادی قادرند دی‌اكسیدكربن موجود در هوا را كه در آب اقیانوس محلول است، ‌گرفته و به كربنات كلسیم تبدیل ‌كنند و در عین حال كه كار فتوسنتز را انجام می‌دهند حیات بسیاری از انواع ماهی‌ها به آنها وابسته است، چون مرجان‌ها، محلی برای پنهان شدن و نیز ذخیره غذا برای ماهی‌ها ایجاد می‌كنند.
وی با اشاره به ویژگی‌های منطقه خلیج فارس می‌افزاید: خلیج فارس به لحاظ تنوع مرجانی، منطقه‌ای غنی نیست و علت آن گرمای محیط و شوری زیاد آب است كه مرجان‌ها را دچار استرس می‌كند، اما همین ۷۰۰ كیلومتر مربع مناطق مرجانی پراكنده در سواحل ایران در حال از بین رفتن هستند. او با اشاره به روند گرم شدن زمین كه استرس زیادی را برای مرجان‌ها فراهم كرده می‌گوید: فشارهای انسانی نیز برای ادامه حیات مرجان‌ها خطرناك است و از آن جمله می‌توان به جدا كردن مرجان‌ها از زیستگاه و استفاده تزئینی از آنها، لنگر انداختن قایق‌ها و كشتی‌ها و كندن تخته سنگ‌های مرجانی، شكار ماهی‌ها با تفنگ‌های نیزه‌ای، صید و صادرات ماهیان تزیینی،‌ رهاسازی فاضلاب به دریا و نشستن جلبك‌ها روی مرجان‌ها و رقابت برای جذب نور خورشید اشاره كرد. مدیر گروه زیست‌شناسی دریا در مركز ملی اقیانوس‌شناسی خاطرنشان كرد: در حال حاضر این مركز به عضویت كمیسیون بین‌الدول اقیانوس‌ها درآمده و با شبكه جهانی پایش مرجان‌ها كه هر ساله گزارشی از وضعیت مرجان‌ها در سراسر دنیا می‌گیرد، همكاری دارد تا هماهنگی میان متخصصان منطقه‌ خلیج‌فارس در حوزه مرجان‌ها ایجاد شود و مركز ملی اقیانوس‌شناسی هماهنگی پروژه جهانی پایش مرجان‌ها را در منطقه خلیج فارس و دریای عمان بر عهده گرفته است. به گفته او «پایش‌های دریایی، فعالیت هزینه‌بری است و مشكلات بودجه‌ای مركز، انجام پایش مداوم را دچار مشكل كرده است و هر ۶ ماه یك‌بار چنین گزارش‌هایی را می‌توان تهیه كرد.» این درحالی است كه انجام پایش‌های مداوم می‌تواند محققان و كارشناسان را از وضعیت مرجان‌ها مطلع كرده و در جهت حذف عوامل تهدید موثر باشد.(سایت آفتاب)

روزی کلیشه ای برای سازمان حفاظت محیط زیست!

روز اجیر کردن کودکان مهدکودک ها و یاددادن به آنها که پلاکاردی بردوش ،راه پیمایی کنند.عجب تعاملی!!

آری در این سالها و در گرامیداشت این روز فقط همین کاررا از بزرگترین و اصلیترین متولی حفاظت از محیط زیست دیده ام و دیگر هیچ!!!

همتی نمی بینم…

و جمعی و یا تشکلی…

افسوس که سازمان مردم نهادی که جیره خوار دولت نباشد ،نمی بینم…

افسوس که می بینم تجلی آیه شریفه (ظهر الفساد فی البر و البحر بما کسبت ایدی الناس)را…

بی خیال….

چشمها را باید شست،جور دیگر باید دید

باید دید که :اگر از خود شروع نکنم ((مایی))برای آغاز نیست.

باید دید که: نعریف ادارات مشارکتهای مردمی این قبیل سازمانها از مردم و مشارکت چیست ؟

باید دید که : انرژی و هیجان صد ها هزار جوان عضو سازمانهای مردم نهاد که به خاطر سوء مدیریت ها رها شده اند کجا خرج میشود؟

باید دید که: جنگ آینده جهان جنگ نفت نیست ،ولی حتما  جنگ آب است.

 باید دید که : تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای تخریبی ما شوخی بردار نیست!سرمای بیسابقه امسال و گرمای بیسابقه تر از آن و …..

باید دید که: سیاسی کاری و سیاست زدگی دردی از محیط زیست را دوا نمی کند.

باید ببینیم و بفهمیم که :سکوت زمین از رضایت نیست….

  سازمانهای جهانی هم گویا مثل سازمانهای عیر دولتی ایران یاد گرفتن فقط شعار بدن!هیچ کی نیست از اینا بپرسه که تا به حال هیچ نتیجه ای هم از این نامگذاریها گرفتین؟! یا فقط با اونا  پول گرفتناتونو توجیه میکنین؟!آیا از سال 95 که متوجه سوراخ شدن ازن به خاطر انتشار گازهای گلخونه ای شدین ،هیچ فرقی به حال کره زمین کرده یا نه؟!آیا تونستین بزرگترین منتشر کننده گازای گلخونه ای رو (آمریکا)رو مجاب کنین ؟یا هنوز قلدر مابانه کارشو پیش میبره؟!آیا….؟!

نخستین دانشمندی که در مورد سوراخ شدن لایه ازن هشدار داده بود ،تازگیا گفته با این وضعیت که پیش اومده ((قبل از اینکه با اتمام نفت زمین  روبرو بشیم ،با اتمام اتمسفر روبرو میشیم))

نخستين دانشمندي كه در مورد سوراخ شدن لايه اوزن هشدار داده بود، شنبه در مورد تغييرات آب و هوايي و عواقب برگشت ناپذير آن با گرم شدن 5/2 درجه‌اي زمين نيز هشدار داد.

به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از رويترز از ميامي، “ماريو مولينا” دانشمند مكزيكي كه در سال 1995 به خاطر تحقيقاتش بر روي گازهاي كلروفلوروكربن و تهديدات آنها بر جو زمين، برنده جايزه نوبل شيمي شده بود، گفت:”همه چيز در حال تغيير است و شكي نيست كه اين تغييرات ناشي از فعاليت‌هاي انساني است. خيلي زودتر از اينكه با اتمام نفت زمين روبرو شويم با اتمام اتمسفر روبرو خواهيم شد.” «مولينا» در اجلاس سالانه بانك توسعه آمريكايي در مورد تغييرات آب و هوا اعلام كرد كه قدرت روز افزون طوفان‌ها از تغييرات نگران كننده‌اي است كه دانشمندان آن را مرتبط با گرم شدن سريع زمين در 30 سال گذشته مي‌دانند. وي هشدار داد كه در صورت ادامه افزايش دما ما به نقاطي بي بازگشت از جمله تغييرات غير قابل كنترل محيط زيست كره زمين خواهيم رسيد و ادامه داد كه هيچ قطعيتي در مورد زمان رسيدن به اين نقطه وجود ندارد. «مولينا» گفت: “دما به تدريج افزايش مي‌يابد اما همه چيز به طور ناگهاني و غم انگيزي تغيير خواهد كرد. تلاش براي نگهداشتن دماي زير دو درجه به معني 2 يا 3 برابر شدن تغييرات كنوني است و تنها براي جلوگيري از رسيدن به نقاط برگشت ناپذير مفيد است.”

]]> http://zabihollah.wordpress.com/2008/04/07/110/feed/ 7 زارع http://zabihollah.wordpress.com/2008/04/03/109/ http://zabihollah.wordpress.com/2008/04/03/109/#comments Thu, 03 Apr 2008 10:00:03 +0000 زارع http://zabihollah.wordpress.com/2008/04/03/109/ ]]>  

 چرا هیچ کس حریف آمریکا نیست؟!!!

آمریکا علاوه بر تجاوزای سیاسی،اجتماعی؛اقتصادی و اعتقادی که تا به حال به سرتاسر این عالم داشته ،دست از تجاوزات زیست محیطی هم برنداشته  و تا اونجاییکه دلش میخواد تو جهان یکه تازی میکنه!هر چی پیمانو معاهده و توافق نامه های بین المللی میبینیم اسم آمریکا هست ولی تعهدش نیست!همین پیمان کیوتو که در مورد تعهد کشورا برای کاهش تولید گازای گلخونه ایه ،آمریکا با این که بزرگترین تولیدکننده این گازه،ولی کسی حریفش نمیشه تا به تعهداتش عمل کنه .ای داد بیداد…

ظاهرا هزار تا نماینده از 190 کشور دنیا تو بانکوک دور هم جمع شدن تا پیمان جایگزین کیوتو رو تصویب کنن  و هدف اصلیشون هم جلوگیری از گرم شدن دمای کره زمینه.ببینیم باز چی میشه ؟!آیا کسی حریف آمریکا میشه!؟……

راستی میدونید ذوب یخچالهای طبیعی تو دنیا رکورد زده یا یکی از بزرگترین کوه های یخی دنیا داره  از قطب جنوب جدا میشه !!!

همین … گفتم فقط ببینید …..قشنگه نه!

ترویج کلیشه ها در هفته منابع طبیعی!

هر ساله وقتی هفته منابع طبیعی فرا میرسه،من دقیقا میتونم برنامه های اداره کل منابع طبیعی رو به عنوان اصلی ترین متولی برنامه های ترویجی تو این هفته رو حدس بزنم. جالب اینه که هر سال 2،3 ماه همه وقت پرسنل ترویج صرف برنامه ریزی و هماهنگی با ارگانهای مختلف میشه و 2،3 ماهی هم صرف جمع بندی و تهیه گزارشات و مستند سازی…!

4،5 سال پیش که بیشتر با این افراد و ادارات کار میکردم خیلی تلاش کردم تا یه آماری از کاشت درختایی که یه روزه  کاشته میشنو رها میشن گیر بیارم .یا آماری که نشون دهنده میزان تاثیر گذاری این بر نامه ها در ارتقای سطح فرهنگ منابع طبیعی مردم و نهادینه کردن اون باشه رو پیدا کنم،اما دریغ از یه کوچولو همکاری!!!

البته من نمیخوام تلاشای این عزیران رو نادیده بگیرم .و  از همین جا و به مناسبت همین هفته به همشون خسته نباشید میگم.

… بیایید حالا که یه اداره جداگونه ای  برا ترویج و مشارکتهای مردمی وجود داره و بیشترین بودجه های اونم در مورد فرهنگ سازی و آموزشه، یه ارزیابی از میزان تاثیر گذاری  این  برنامه ها تو این هفته داشته باشیم تا بتونیم این  بودجه و وقت و نیرو رو در راه بهتر و موثر تر به کا ر بگیریم تا شاهد عملی شدن این فرمایش مقام عظمای ولایت باشیم  که فرمودند:فرهنگ منابع طبیعی باید به معارف عمومی تبدیل شود.ان شا الله…

  نمایشگاه کار آفرینی و منابع طبیعی

دیروز به دعوت انجمن علمی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد رفته بودم به نمایشگاهشون که به مناسبت هفته منابع طبیعی برپا شده بود سری بزنم.خیلی خوب طراحی شده بود ،اگه اشتباه نکنم اسمشو گذاشته بودن کارآفرینی و منابع طبیعی.از همه زمینه های کشاورزی دعوت شده بود تا خدمات و محصولاتشون رو عرضه کنن.شیلات،مرتع،بیابان زدایی،پرورش قارچ،کبک؛شترمرغ،گیاهان گلخونه ای و …

تجدید خاطره شد،یادش بخیر یادمه از همون سال اول که وارد دانشکده شدم سرم واسه اینکارا درد میکرد  و هرسال این موقع  با دوستان  نمایشگاهی برپا میکردیم،نشریه ای،بروشوری،اردوی درختکاریی؛سمیناری و… البته نه با امکاناتی که الان وجود داره!

راستی یادم رفت تبلیغ کنم!… از شرکت ماهم که بیشتر تو زمینه آموزش و مشاوره باغات و گلخونه کار میکنه، دعوت شده تا یک هفته  به دانشجویان به طور رایگان اطلاعات و مشاوره بدیم….. (شرکت سامان کشت گستر که اولین و تنها آموزشگاه علمی آزاد کشاورزی در استان رو با مجوز رسمی از سازمان فنی و حرفه ای کشور در خودش جای داده)

دوستای یزدی حتما سر بزنید….تا یکشنبه اون هفته دایره…

دو سه هفته پیش یه در خواستی از یه شرکت معدنی بهم رسید که از شرکت ما خواسته شده بود یه طرح زیست محیطی رو برای معدن …. که تازه هنرز میخواستن مجوز اکتشافشو بگیرن،بنویسیم.وقتی پیگیری کردم ،دیدم که محیط زیست شهر ما خیلی لارج تشریف دارن!و اصلا هیچ گونه طرح ارزیابی زیست محیطی رو نمیخوان،از اون طرفم تو شهرستانا یه کارگروه 5 نفره از محیط زیست،جهاد،میراث فرهنگی،فرمانداری و یه جای دیگه تشکیل دادن که بعد از بازدید و بررسی نتیجه رو اعلام میکنن.دو نکته برام جالب بود یکی اینکه برای اولین بار من و کارشناسای محیط زیست میدیدیم که یه شرکتی که کارش اکتشاف و استخراج معادنه، خودش پیشقدم شده و طرح زیست محیطی میده و جالبتر اونکه حاضر بود تعهد محضری بده که تمام خسارتهایی که ممکنه به محیط زیست و منابع طبیعی منطقه بخوره جبران کنه!دوم اینکه اون کارگروهه برا دفعه اول و نقطه اول معدن ،جواب منفی دادن ولی با پیگیری دوباره ما و نشون دادن نقطه دیگه ای تو همون محدوده مجوز دادن،معلومه که کار کارشناسیشون خیلی پیچیده و دقیقه!!!

بی خیال،مهم اینه که هنوز تو معدن کارا و صنعتکارای ما آدمایی پیدا میشن که فقط به منافع خودشون فکر نمیکنن!

به امید روزای آفتابی تر……

استفاده از سوخت های حاصل از گیاهان زودرشد علفی در مقایسه با سوخت های فسیلی، باعث کاهش میزان دی اکسید کربن موجود در هوای تنفسی تا ۹۴ درصد می شود. با وجودی که از سوختن سوخت های زیستی نیز دی اکسیدکربن تولید می شود اما نوع دی اکسیدکربن تولیدی به شکلی است که با کاشت انبوه گیاهان، این کربن به راحتی توسط گیاهان بازجذب شده و مورد استفاده قرار می گیرد.
از طرفی از همین دی اکسید کربن می توانیم برای فرآیند تولید گیاهان استفاده کنیم. در واقع کربن تولید شده از سوخت های زیستی، کربن طبیعی است. کاهش ۸۸ درصدی گازهای گلخانه یی (GHG) بخش دیگری از مزایای جایگزینی اتانول زیستی به جای اتانول حاصل از سوخت های فسیلی است.

 

 روزنامه تهران امروز در شماره 355 مورخ 27 بهمن ماه خود مطلبی  رو در مورد 5 فرضیه ای که پایان دنیا رو رقم میزنن نگاشته بود که برام جالب بود.جالب از این نظر که تغییرات آب و هوایی اونقدر داره در برابر انسان بیرحم خودنمایی میکنه که از اون به عنوان یکی از 5 فرضیه پایان دهنده این دنیا یاد میکنن،تا اونجایی که احتمال وقوع  اون رو 8 به 10 بیان میکنن!

قابل توضیح اینکه یکی از مهمترین علل وقوع این پدیده انتشار گازهای گلخانه ایه که آمریکا بیشترین سهم رو در تولید اونا داره.این گازها از یه طرف با قرار گرفتن در ارتفاعی مانع خروج گرمای بازتابی از زمین میشن و از طرفی دیگر باعث سوراخ شدن لایه ازن و باقی ماجرا…..

مجله «گرين ديلي» در مقاله‌اي با عنوان «پايان دنيا» به معرفي و بررسي 5 فرضيه‌اي پرداخته است كه دنيا مي‌تواند با وقوع هريك از آنها پايان يابد. چه وقت دنيا به پايان خواهد رسيد؟ چه كسي و يا چه چيزي موجب اين نابودي خواهد شد؟ اينها سوالاتي است كه بشر از سال های قبل به آنها فكر كرده و همواره فرضيه‌هايي را در اين خصوص ارائه كرده است. به گزارش مهر، به تازگي نيز مجله «گرين ديلي» در مقاله‌اي با ارائه گزينه‌هايي به بررسي 5 فرضيه‌اي پرداخته است كه هر يك از آنها مي‌توانند علت پايان دنيا باشند.

ماشين‌ها و هوش مصنوعي
اين مقاله با بررسي فرضيه‌اي آغاز مي‌شود كه براساس آن ماشين‌ها و هوش مصنوعي كه امروزه دانشمندان نوروساينس با علاقه آن را دنبال مي‌كنند، بر انسان برتري جويند و انسان و دنيا را به نابودي بكشانند. دماسنج «گرين ديلي» در مورد احتمال وقوع اين رويداد درجه يك به 10 را نشان مي‌دهد. در حقيقت احتمال بسيار كمي براي غلبه روبات‌ها بر انسان در اثر فعل و انفعال بيشتر ميان انسان و ماشين وجود دارد.
سقوط يك شهاب سنگ غول پيكر
دومين فرضيه نشان مي‌دهد كه زمين در اثر سقوط يك شهاب سنگ غول پيكر، دچار يك حادثه بزرگ مي‌شود و به اين ترتيب همانگونه كه دايناسورها با برخورد شهاب سنگ به زمين منقرض شدند، انسان نيز نابود مي‌شود و دنيا پايان مي‌يابد. دماسنج «گرين ديلي»، احتمال وقوع اين پديده را 4 به 10 نشان مي‌دهد.
بيماري فراگير
سومين فرضيه پيشنهادي اين سايت، احتمال خطر
همه گيري يك بيماري كشنده را مطرح مي‌كند كه مي‌تواند آنفلوآنزاي پرندگان و يا ويروس جديدي باشد كه ممكن است از فردا به سرعت گسترش يابد و ميليون ها نفر را در كوتاه ترين زمان نابود كند. دماسنج رقم وقوع اين پديده را 5 به 10 نشان مي‌دهد.
تقاضاي فراتر از عرضه نفت
فرضيه چهارم پيشنهاد مي‌كند كه وجود انسان مي‌تواند به سبب پديده «قله نفت» (Peak Oil) نابود شود. براساس اين فرضيه تقاضاي نفت سوختي از عرضه آن فراتر مي‌رود. احتمال وقوع اين پديده 6 به 10 است.
تغييرات آب و هوا
پنجمين فرضيه برپايه تغييرات آب و هوايي استوار شده است. به طوري كه دماسنج گرين ديلي در اين مورد رقم 8 به 10 را نشان مي‌دهد. گرم شدن بيش از حد زمين در آينده‌اي نه‌چندان دور مي‌تواند خطرات بسيار جدي را به وجود آورد .

(مرگ دو هزار جوجه فلامینگو در در یاچه نمک بختگان)

مديركل حفاظت و محيط زيست همدان روز دوشنبه در مصاحبه با خبرنگار ایرنا گفت: شكارچيان اسپانيايي در زيستگاه‌هاي اين استان شكار مي‌كنند.

” مهدي رياحي خرم “  افزود:
چهار شكارچي از كشور اسپانيا پس از دريافت پروانه شكار از تهران در استان مشغول شكار هستند.

وي اضافه كرد: يكي از مهمترين برنامه‌هاي توسعه اكوتوريسم افزايش تعداد پروانه‌هاي شكار در استان است.

وي اظهار داشت : اتخاذ راهكاري مناسب براي ورود ارز شكارچيان به استان در رشد و توسعه اقتصادي استان بسيار موثر است.

 آموزش مدیران برای نجات محیط زیست

درست یک سال پیش در همین ماه در روز جهانی تالاب ها، خبری روی سایت های خبرگزاری ها و تیترهای رسانه ها آمد که در آن گفته شده بود؛ «هفت تالاب ایران در فهرست قرمز کنوانسیون رامسر قرار گرفت.» این خبر همانقدر که تکان دهنده بود تاسف برانگیز نیز بود، از این حیث که حوادث پیش آمده قبل و بعد از انتشار این خبر در حوزه تالاب های ایران نشان از یک فاجعه داشت، فاجعه یی بسیار فراتر از تخریب تالاب های کشوری که روی نوار نیمه بیابانی زمین قرار گرفته است. حادثه یی شوم که می توان نام آن را بی خبری گذاشت. بی خبری از اهمیت اکوسیستمی بی نظیر و ارزشمند که آن را به جای تالاب «زمین مرده و بی خاصیت» می نامند.
● تعریف تالاب
طبق کنوانسیون رامسر (۱۹۷۱)، مناطق پست باتلاقی، مردابی، آبگیرهای طبیعی یا مصنوعی و دائمی یا موقت دارای آب ساکن یا جاری شیرین، نیم شور و از جمله مناطق دارای آب های دریایی که عمق آنها در حالت جزر کامل ۶ متر بیشتر نباشد تالاب نامیده می شود.اهمیت استفاده معقولانه و علمی از این مناطق در دستیابی به توسعه پایدار بسیار موثر است تا آنجا که به عنوان یکی از مهم ترین اهداف کنوانسیون رامسر از آن یاد شده است.
کارشناسان می گویند تالاب ها فواید بسیار زیادی برای جوامع همجوار خود دارند که کمتر بدان پرداخته شده است. از جمله این فواید می توان به کنترل سیلاب ها، تجدید حیات آب های زیرزمینی، تثبیت خطوط ساحلی در برابر توفان ها، حفظ و تکثیر ذخایر تنوع زیستی، پالایش آب و تکثیر و تولید محصولات داخل تالاب اشاره کرد. علاوه بر آن تالاب ها دارای ارزش های فرهنگی، تاریخی هستند و می توانند به عنوان کانونی برای توسعه صنعت اکوتوریسم و تحقیق و مطالعات علمی مورد استفاده قرار بگیرند.
براساس برآوردهای انجام شده ارزش افزوده هر هکتار تالاب معادل ۲۰ هزار دلار است که در برابر ارزش افزوده هر هکتار جنگل که ۱۵۰۰ دلار و زمین کشاورزی که تنها ۱۲۰ دلار تعیین شده رقم قابل توجهی است.عبدالرسول سلمان ماهینی دکترای محیط زیست از دانشگاه ملی استرالیا درباره ارزش تالاب برای مناطق همجوار به اعتماد گفت؛ «تالاب ها در واقع بخشی از فرآیند آبخوان داری هستند (فعالیت هایی که درصدد است سرعت انتقال آب از بالاترین نقطه یک محیط به پایین ترین نقطه یعنی دریا و دریاچه را کاهش دهد تا فرصت استفاده بیشتر از آب را بیابیم). ما هزینه های زیادی را صرف می کنیم تا چاله و حوضچه و سد بسازیم و آب را با آنها برای استفاده های مختلف ذخیره کنیم اما به تالاب ها که به طور طبیعی این عمل را برایمان انجام می دهند بی توجه هستیم.»
او به کارکردهای دیگر تالاب اشاره می کند؛ «تالاب ها علاوه بر اینکه محل تکثیر و پرورش برخی آبزیان هستند محل کامل شدن چرخه زندگی برخی پرندگان نیز هستند و به عنوان سیل گیر در منطقه عمل می کنند. آنها رسوبات آب را می گیرند و همچنین به عنوان یک فیلتر طبیعی برای جذب آلودگی ها عمل می کنند. برخی گیاهان تالابی آب را پالایش کرده، آب پاکیزه تری به دریا ریخته می شود و در نتیجه آبزیان در محیط سالم تری زندگی می کنند.»
پروفسور علی یخکشی فوق دکترای محیط زیست از دانشگاه ژرژ اگوست آلمان نیز درباره فایده تالاب ها می گوید؛ «از نظر چشم انداز زیبا و بهسازی محیط، تالاب ها اهمیت فراوانی داشته و یکی از مهم ترین نقاط جذب گردشگر به حساب می آیند. علاوه بر آن، محل زندگی پرندگان مهاجر هستند و می توانند به عنوان مکان های آموزشی و تحقیقاتی نیز مورد استفاده قرار گیرند. تالاب ها متعادل کننده سطح آب های زیرزمینی هستند و همچنین تعدیل کننده آب و هوای مناطق همجوار خود به حساب می آیند.»
● هفت تالاب در خطر جدی در ایران
سال گذشته مسوولان محیط زیست کشور از قرار گرفتن هفت تالاب ایران در فهرست قرمز رامسر خبر دادند. دلاور نجفی معاون محیط طبیعی سازمان محیط زیست در این باره هشدار داد که این مساله، هشداری ملی برای ماست و ایران باید هرچه سریع تر مشکلات ایجاد شده برای این تالاب ها را رفع کند. او گفت که وضعیت تالاب ها در شمال و جنوب کشور چندان مطلوب نیست و تعادل اکولوژیک آنها در حالت شکننده و ناپایدار قرار گرفته که ضرورت اقدام فوری و اساسی را طلب می کند. نجفی همان وقت با توجه به آمارها و مستندات نگران کننده از وضعیت بحرانی تالاب های مهم کشور به مسوولیت سنگین سیاستگذاران، برنامه ریزان و مدیران اجرایی برای توجه جدی به این مواهب بی بدیل و محیط های باارزش اکولوژیک و بیولوژیک کشور اشاره و تاکید کرد که باید هرچه زودتر تالاب ها را از این بحران خارج کنیم.
● تالاب انزلی خبرسازترین تالاب
تالاب انزلی یکی از پرمناقشه ترین سال ها را در عمر چندهزارساله اش گذراند. این تالاب که علاوه بر ارزش های اکولوژیک، تالابی باستانی و تاریخی به حساب می آید در یک سال اخیر در صدر جدول خبرسازان ایران قرار داشت که در بین دوراهی ماندن یا نماندن قرار گرفت. ماجرا از این قرار بود که پروژه کنارگذر انزلی که قرار بود برای کاهش بار ترافیکی شهر انزلی در ماه های پرسفر سال ساخته شود، بدون تعیین مسیر قبلی، سر از وسط تالاب درآورد. پس از اعلام مخالفت سازمان حفاظت محیط زیست با این طرح، به دلیل ضربه یی که به تالاب انزلی می زد طرح فوق برای مدتی متوقف شد اما با رایزنی ها و اعمال نفوذ سیاسی برخی نمایندگان و مسوولان سیاسی استان گیلان مجدداً شروع شد. متاسفانه با تمام فریادها و هشدارهای متخصصان، مدیران اداره کل محیط زیست گیلان و کارشناسان دانشگاهی مبنی بر غیرعلمی و غیرقانونی بودن عبور کنارگذر از قلب تالاب، این پروژه ادامه یافت تا آنجا که اوایل دی ماه امسال در اثر ۱۵۰۰ متر پیشروی پیمانکار کنارگذر به تالاب، بیش از ۳۰۰ هکتار از مساحت تالاب انزلی خشک شد.
● تالاب شادگان، قربانی احداث نیروگاه گازی
هرچند مسوولان محیط زیست خوزستان به اعتماد گفتند که ساخت نیروگاه گازی در نزدیکی تالاب بین المللی شادگان هیچ خطری برای تالاب ندارد، اما متخصصان دانشگاهی خلاف این عقیده را داشتند. با همه مخالفت ها بخش عمده یی از عملیات احداث این نیروگاه انجام شد. علاوه بر احداث نیروگاه گازی، تالاب شادگان در معرض خطرات دیگری مانند ریزش پساب و فاضلاب های نیشکر، فاضلاب های انسانی، کمبود ریزش آب رودخانه «جراحی»، شکار غیرمجاز، تغییر کاربری، میزان زیاد آلودگی نفتی و غیرنفتی و دفن زباله های شهری قرار دارد.
● آلاگل و صوفی کم در معرض تهدید احداث پتروشیمی
هنوز مطالعات ارزیابی طرح پتروشیمی گلستان انجام نشده بود که کلنگ احداث آن در نزدیکی تالاب صوفی کم به زمین خورد. بعد از آن به سرعت و بدون موافقت سازمان محیط زیست، عملیات زه کشی این طرح در ضلع غربی این تالاب انجام شد و البته به سرعت با واکنش محیط زیست استان گلستان روبه رو و متوقف شد. اما با اینکه طرح ادامه پیدا نکرد و پتروشیمی نیز از این نقطه نقل مکان کرد، کانال حفر شده در تالاب صوفی کم همچنان باقی ماند و با جمع آوری و جذب آب باران در دل خود باعث خشک شدن بخشی از تالاب شد.
تالاب بین المللی آلاگل نیز از خطر در امان نماند. شکار غیرقانونی و حتی قانونی، جاده احداث شده در جوار این تالاب، کانال کشی در کنار تالاب و احداث سد خاکی در بالادست این تالاب نیز از تهدیدهای جدی این تالاب به حساب می آیند.
بقیه تالاب های کشور نیز هر یک به نوعی درگیر خطرات متعددی بودند؛ از تالاب پریشان و ارومیه گرفته تا تالاب گاوخونی و میانکاله. اما آنچه مهم است دیدگاهی است که باعث بی توجهی به تالاب ها شده و تا آنجا پیش می رود که یک نماینده با صراحت کامل و حتی با افتخار به رسانه ها می گوید؛ «این زمین های مردابی چه اهمیتی دارد، اگر آنها را خشک کنیم و از زمین های آن برای مردم استفاده کنیم خیلی مفیدتر است.» (نقل به مضمون)
● چه باید کرد
دکتر ماهینی معتقد است اینکه همه ساله درباره خطر تخریب تالاب ها نوشته و گفته شود، مشکل چندانی حل نخواهد شد. او تاکید می کند که سازمان حفاظت محیط زیست کشور باید راهبردی برای تالاب های تخریب شده ارائه دهد تا مشخص شود که قرار است مسائل این تالاب ها تا چه زمانی و چگونه حل شود.
او می گوید؛ خوب است همان طور که برای خانوارها سبد تغذیه تعریف شده، برای آنها سبد طبیعت خانوار تعریف و مشخص کنیم که برای هر ایرانی چه مقدار جنگل، مرتع، تالاب و… داریم و چقدر باید داشته باشیم؟ سازمان خوب است بگوید که در درازمدت چه استراتژی برای رفع تخریب تالاب ها دارد.
او ضمن اشاره به اهمیت آموزش تاکید کرد؛ «آموزش مدیران ارشد و مردم به عنوان دو قطب مهم و موثر بر محیط زیست کشور، امری بسیار ضروری است که اگر آموزش یکی از این دو بدون دیگری صورت بگیرد راه به جایی نمی بریم.»
ماهینی درباره عدم توجه به محیط زیست در بین مدیران ارشد اجرایی گفت؛ «هم اکنون معاونت برنامه ریزی استانداری متولی ارزیابی و آمایش سراسر ایران است و نظرات سازمان محیط زیست و کارشناسان اصلاً به کار گرفته نمی شود که این خود یکی از مشکلات مناطق از جمله تالاب های ماست.»
پروفسور یخکشی نیز ضمن اشاره به نقش اطلاع رسانی در فرهنگ سازی محیط زیستی گفت؛ «فرهنگ سازی زمانی موثر است که همه جانبه باشد و یک نسل را دربر گیرد. یعنی دانش آموز ما در کنار فیزیک و شیمی و جامعه شناسی، محیط زیست را بخواند و دانشجوی ما در هر رشته یی، واحد محیط زیست را بگذراند. آن وقت می توان امیدوار بود که قاضی و وکیل مدافع ما متوجه جایگاه یک مجرم زیست محیطی بشود و مهندس جاده ساز و راه ساز و سدساز ما هم توجه کند که ساخت و ساز بدون رعایت ملاحظات زیست محیطی منجر به بروز اختلالات اساسی در محیط زندگی انسان ها می شود.»
او درباره تخریب تالاب های ایران و قرار گرفتن آنها در لیست قرمز کنوانسیون رامسر گفت؛ «همچنان که از اسم آن پیداست، چون ما بنیانگذار کنوانسیون رامسر هستیم حق آب و گل بیشتری در حفاظت از تالاب ها داریم. بی توجهی به تالاب از سوی ما از منظر سیاسی، اجتماعی و بین المللی دارای آثاری نامطلوب است، درست مثل این است که یکی از همسایگان شما مقررات آپارتمان نشینی را رعایت نکند. ما باید الگوی دیگر کشورها در این راه باشیم و جایگاه علمی و اجتماعی- سیاسی کشور را بدین وسیله بالا ببریم.» (منبع:روزنامه اعتماد)